Wzrok pogarsza się zwykle po cichu. Rzadko z dnia na dzień, częściej przez wiele miesięcy, w trakcie których mózg podświadomie nadrabia braki ostrości, a my przyzwyczajamy się do gorszego widzenia. Dlatego do specjalisty trafiamy najczęściej dopiero wtedy, gdy zwykłe czynności zaczynają męczyć. Oto siedem sygnałów, przy których nie ma na co czekać.
1. Mrużysz oczy, żeby wyostrzyć obraz
Mrużenie działa jak przysłona w aparacie: zawęża wiązkę światła wpadającą do oka i na moment poprawia ostrość. Odruch jest skuteczny, ale męczący i krótkotrwały. Jeśli łapiesz się na nim przy odczytywaniu tablic, numerów autobusów albo napisów na ekranie, najczęściej stoi za tym krótkowzroczność lub astygmatyzm. Pomiar refrakcji rozstrzyga to w kilkanaście minut, a takie badanie wzroku w Tarnowie wykonasz między innymi w salonie Optyk Pokorny, gdzie od razu dobierzesz korekcję.
2. Gorzej widzisz za kierownicą po zmroku
Jazda nocą to najtrudniejszy test dla oczu. Źrenica się rozszerza, przez co ujawniają się wady niewidoczne przy dobrym świetle. Kierowcy zgłaszają wtedy najczęściej:
- poświatę i obwódki wokół latarni oraz świateł innych aut,
- długie olśnienie po minięciu pojazdu z przeciwka,
- znaki drogowe czytelne dopiero z bliska,
- trudność z szybkim odczytaniem wskazań na desce rozdzielczej.
Za częścią z tych objawów stoi nieskorygowany astygmatyzm, za częścią zmiany w soczewce oka. Tu chodzi już nie o komfort, tylko o czas reakcji na drodze, więc badania nie warto odkładać.
3. Oczy szczypią, pieką i łzawią
Przy monitorze mrugamy nawet kilkakrotnie rzadziej niż zwykle. Film łzowy szybciej wtedy paruje, powierzchnia oka wysycha, a oko broni się paradoksalnie nadmiernym łzawieniem. Objawy, które mijają po odpoczynku i weekendzie, zwykle nie są groźne. Jeśli utrzymują się mimo przerw, warto sprawdzić dwie rzeczy naraz: stan powierzchni oka oraz to, czy dotychczasowe okulary nie zmuszają oczu do ciągłego doostrzania obrazu.
4. Po pracy przy komputerze boli Cię głowa
Ból w okolicy czoła i skroni, narastający w drugiej połowie dnia, to klasyczny objaw przeciążonej akomodacji. Zwykle odpowiada za niego niewielka, nieskorygowana nadwzroczność albo astygmatyzm, czyli wady, z którymi da się funkcjonować, ale kosztem stałego wysiłku mięśni oka. Druga częsta przyczyna to okulary dobrane kilka lat temu, które przestały odpowiadać aktualnej mocy. Zanim więc sięgniesz po kolejną tabletkę przeciwbólową, sprawdź szkła.
5. Trudno Ci utrzymać koncentrację przy czytaniu
Litery zaczynają się zlewać, gubisz linijkę tekstu, po kilkunastu minutach odkładasz książkę albo dokument. To bywa efekt nie samej wady, lecz zaburzonej współpracy obu oczu przy patrzeniu z bliska. Takich rzeczy nie wychwyci szybki test na tablicy, potrzebne jest badanie widzenia obuocznego, więc warto o nie dopytać już przy umawianiu wizyty.
6. Nie widzisz ostro z bliska albo z daleka
Najbardziej oczywisty sygnał, a mimo to często bagatelizowany. Odpowiadają za niego trzy typowe wady:
- krótkowzroczność, przy której rozmywają się przedmioty oddalone,
- dalekowzroczność, utrudniająca ostre widzenie z bliskiej odległości,
- prezbiopia, czyli starczowzroczność, pojawiająca się zwykle po czterdziestce.
Po diagnozie dobiera się rozwiązanie do trybu dnia. Czasem wystarczą jedne okulary, czasem lepiej sprawdzi się osobna para do pracy biurowej albo szkła progresywne.
7. Od ostatniego badania minęły dwa lata
Nie każdy powód wizyty musi być objawem. U dorosłych bez dolegliwości przyjmuje się kontrolę mniej więcej co dwa lata, częściej po sześćdziesiątce, u dzieci w wieku szkolnym oraz przy chorobach ogólnych wpływających na oczy. Regularne badanie wyłapuje zmiany, zanim zdążą utrudnić pracę i odpoczynek. To też najtańszy moment na reakcję.
Kiedy nie czekać na termin?
Żaden z tych sygnałów sam w sobie nie przesądza o poważnym problemie, ale każdy zasługuje na sprawdzenie. Inaczej wygląda sprawa przy nagłej utracie ostrości, błyskach, ciemnej plamie w polu widzenia lub silnym bólu oka. To sytuacje pilne, z którymi jedzie się do okulisty, a nie czeka na najbliższy wolny termin w salonie optycznym.
O autorze
